NEDERLAND BAUHAUS . pioniers van een nieuwe wereld

In het voorjaar van 2019 toont Museum Boijmans Van Beuningen de voorlopig allerlaatste tentoonstelling voor haar grote renovatie: nederland ⇄ bauhaus – pioniers van een nieuwe wereld.
In 2019 is het 100 jaar geleden dat Bauhaus werd opgericht. Bauhaus was een revolutionaire kunst- en ontwerpschool in Duitsland. De school bestond maar 14 jaar, tussen 1919 en 1933. Haar invloed is echter nog steeds voelbaar.
(zie ook het achtergrondverhaal over 100 jaar Bauhaus)

In Duitsland wordt 100 jaar Bauhaus groots gevierd. Maar ook Museum Boijmans Van Beuningen staat stil bij deze gebeurtenis. De tentoonstelling nederland ⇄ bauhaus – pioniers van een nieuwe wereld laat zien wat de invloed van Bauhaus was in Nederland en andersom. Het laat ook zien wat de bijdrage van Nederlandse kunstenaars, architecten en vormgevers was aan de ontwikkeling van deze Duitse kunstopleiding.

Rotterdam was in de jaren tussen de beide wereldoorlogen de stad waar het modernisme het meest prominent tot uitdrukking kwam in de architectuur en vormgeving. De tentoonstelling maakt de relatie tussen Nederland en Bauhaus zichtbaar. Bijna 800 objecten als kunstwerken, meubels, keramiek, textiel, gebruiksvoorwerpen, foto’s, typografie en architectuur worden tentoongesteld.

Nederland en het Bauhaus

Al voor de oprichting van Bauhaus waren H.P. Berlage. Mathieu Lauweriks en Johan Thorn Prikker al lid van de in 1907 opgerichte Deutsche Werkbund. De opvattingen van deze organisatie over de samenwerking tussen kunstenaars, architecten en de industrie vormden een belangrijke inspiratiebron voor Bauhaus. Ook het tijdschrift De Stijl werd door docenten en studenten aan het Bauhaus goed gelezen. Toen Bauhaus in 1933 door de nazi’s werd gesloten, kwamen meerdere studenten en docenten naar Nederland. Ze werden hier actief bij kunst- en ontwerpopleidingen, richtten werkplaatsen op en ontwierpen voor de Nederlandse industrie.

Het gedachtegoed van Bauhaus verspreidde zich niet alleen in Duitsland, maar vooral na de sluiting van Bauhaus in 1933, ook in Nederland.

Rotterdam en Bauhaus

Van meet af aan waren Nederlanders in dit netwerk actief.
Een belangrijke schakel tussen Bauhaus en Nederland was J.J.P. Oud, stadsarchitect van Rotterdam. Zijn 
woningbouwprojecten in Spangen, de Kiefhoek en het Witte Dorp trekken de aandacht van Duitse architecten. Oud gaf ook tijdens de bekende Bauhaus-tentoonstelling in 1923 in Weimar een belangrijke lezing over deze Nederlandse architectuur. Dit is het begin van een geregeld contact tussen Bauhaus en Rotterdam.
Het ‘Nieuwe Bouwen’, zoals deze moderne stroming in de bouwkunst wordt genoemd, verkrijgt in korte tijd internationale bekendheid.

Bijna 800 objecten

Tijdens de tentoonstelling worden bijna 800 werken getoond, waarvan een kleine 200 uit de eigen collectie. Dit wordt aangevuld met bijna 600 objecten afkomstig van enkele tientallen bruikleengevers uit binnen- en buitenland.

 

“Architecten, beeldhouwers en schilders, we moeten allemaal terug naar het handwerk! Want het kunstenaarschap is geen beroep! Er is geen wezenlijk verschil tussen kunstenaars en
handwerklieden. De kunstenaar is een hogere gradatie van handwerklieden. De hemelse
genade laat in zeldzame, creatieve momenten kunst opbloeien uit zijn werk, buiten zijn bewuste wil om. De grondslag van het ambachtelijke is echter voor elke kunstenaar onontbeerlijk. Daar ligt de bron van het scheppend vormgeven.”

Walter Gropius (oprichter van het Bauhaus) in het oorspronkelijke Bauhaus-manifest:

Catalogus

Bij de tentoonstelling verschijnt een omvangrijk boek onder redactie van Mienke Simon Thomas en Yvonne Brentjens. Twintig auteurs uit Duitsland en Nederland leverden hieraan een bijdrage. Er komt zowel een Nederlandstalige als een Engelstalige uitgave. Deze is vanaf 9 februari a.s. in de Museumwinkel en online verkrijgbaar voor € 34,95.

Bauhaus-app

Om het Nederland Bauhaus-netwerk zichtbaar te maken is er een Bauhaus-app. Hiermee zie je in één oogopslag hoe denkbeelden en concrete voorbeelden tussen kunstenaars, architecten en ontwerpers worden uitgewisseld. Je volgt de invloedrijke personen van Bauhaus en ziet wie elkaar waar ontmoette en hoe zij elkaar beïnvloedden.

De tentoonstelling nederland ⇄ bauhaus – pioniers van een nieuwe wereld is te zien van 9 februari tot en met 26 mei in Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam.

-- Lees meer --